Çeviri Terimleri Sözlüğü

Apostil Bir resmî belgenin yabancı bir ülkede geçerli sayılması için Lahey Apostil Sözleşmesi çerçevesinde verilen uluslararası tasdik… Beyanlı Çeviri Tercümanın, çevirinin aslına uygun ve eksiksiz olduğunu yazılı bir ifadeyle taahhüt ettiği çeviridir. Çeviri Kaşesi Yeminli tercümanın çeviriyi resmîleştirmek için belgeye vurduğu, kimlik ve yemin bilgilerini taşıyan onay mührüdür. Elektronik İmzalı (e-İmza) Çeviri Yeminli tercümanın çeviriyi nitelikli elektronik imzayla onayladığı, dijital ortamda geçerli çeviri nüshasıdır. Islak İmzalı Çeviri Yeminli tercümanın çevirinin çıktısını fiziksel olarak, kendi eliyle imzalayıp kaşelediği kâğıt nüshadır. Konsolosluk Tasdiki Belgenin gideceği ülkenin konsolosluğunca yapılan ve o ülkede tanınmasını sağlayan onay işlemidir. Noter Onaylı Çeviri Nedir? Yeminli tercümanın hazırladığı çevirinin, o tercümanın notere kayıtlı yemin zaptına dayanılarak noterce tasdik edilmesidir. Resmî Çeviri Resmî kurum ve işlemlerde kullanılmak üzere, gerekli onayları taşıyan ve hukuki geçerliliği bulunan çeviri türüdür. Tasdik Zinciri Bir belgenin çeviriden başlayıp gerekli tüm onay basamaklarından geçerek nihai geçerliliğe ulaştığı sıralı onay sürecidir. Tasdikli (Onaylı) Çeviri Yetkili bir tercüman ya da makam tarafından doğruluğu onaylanmış, üzerinde onay unsuru bulunan çeviriye tasdikli veya… Yeminli Çeviri Bir noter huzurunda yemin ederek yetki almış tercümanın imza ve kaşesiyle onayladığı, resmî geçerliliği olan çeviridir.

Akademik Çeviri Makale, tez, bildiri ve akademik özetlerin, bilimsel dile ve alan terminolojisine uygun biçimde çevrilmesidir. Altyazı Çevirisi Nedir? Film, dizi ve videoların konuşmalarının, ekranda okunabilir altyazılar hâline getirilerek çevrilmesidir. Edebî Çeviri Roman, şiir, öykü ve deneme gibi yazınsal metinlerin, üslubu ve duygusunu koruyarak çevrilmesidir. Hukuki Çeviri Sözleşme, mahkeme kararı, vekâletname gibi hukuki belgelerin, hukuk terminolojisine ve biçimine sadık kalınarak çevrilmesidir. Multimedya Çevirisi Ses, video, grafik ve metni bir arada içeren içeriklerin, tüm bileşenleriyle birlikte çevrilip uyarlanmasıdır. Seslendirme/Dublaj Çevirisi Videoların seslendirme veya dublaj için, konuşma ritmine ve dudak hareketlerine uyacak biçimde çevrilmesidir. Teknik Çeviri Kullanım kılavuzu, teknik şartname ve mühendislik belgelerinin, alan terminolojisine uygun biçimde çevrilmesidir. Ticari Çeviri Ticari yazışmalar, faturalar, sözleşmeler ve şirket belgelerinin iş diline uygun biçimde çevrilmesidir. Tıbbi Çeviri Sağlık raporları, epikriz, prospektüs ve tıbbi araştırmaların, tıp terminolojisine tam sadakatle çevrilmesidir. Web Sitesi Yerelleştirmesi Nedir? Bir web sitesinin metinlerini ve arayüzünü, hedef pazarın diline ve kültürel beklentilerine uyarlama sürecidir. Yazılım Yerelleştirmesi Bir yazılımın veya uygulamanın arayüz metinlerinin, hedef dile ve kullanım alışkanlıklarına uyarlanmasıdır.

Ardıl Çeviri Konuşmacının belli aralıklarla durması ve tercümanın bu bölümleri sonrasında aktarmasıyla yürütülen sözlü çeviri yöntemidir. Fısıltı Çeviri (Chuchotage) Tercümanın, bir veya birkaç dinleyicinin yanında alçak sesle eş zamanlı çeviri yapmasıdır; chuchotage olarak da bilinir. İrtibat/Refakat Çevirisi Tercümanın, tarafların yanında refakat ederek karşılıklı konuşmaları çift yönlü aktardığı sözlü çeviri biçimidir. Röle Çeviri Doğrudan tercümanı bulunmayan diller arasında, çevirinin bir ara dil üzerinden aktarılması yöntemidir. Simültane Çeviri Tercümanın, konuşmacıyı neredeyse eş zamanlı olarak, konuşma sürerken hedef dile aktardığı sözlü çeviri yöntemidir. Sözlü Çeviri (Tercümanlık) Konuşulan bir söylemin, anlık olarak başka bir dile aktarılmasıdır; tercümanlık olarak da bilinir. Uzaktan Sözlü Çeviri (RSI) Tercümanın fiziksel olarak ortamda bulunmadan, çevrim içi bağlantı üzerinden sözlü çeviri sağlamasıdır; RSI olarak bilinir.

BDÇ Araçları (CAT) Tercümanın çeviri belleği, terim bankası ve kalite denetimini bir arada kullanmasını sağlayan bilgisayar destekli çeviri yazılımlarıdır. Çeviri Belleği (TM) Daha önce çevrilmiş cümleleri kaynak ve hedef eşleşmesiyle saklayan, sonraki çevirilerde yeniden kullanılabilen veritabanıdır; TM olarak… Çeviri Kalite Güvencesi (QA) Çevirinin doğruluğunu ve tutarlılığını sistematik denetimlerle güvence altına alan süreçlerin bütünüdür; QA olarak bilinir. Geri Çeviri (Back-translation) Çevrilmiş bir metnin, başka bir tercümanca yeniden kaynak dile çevrilerek doğruluğunun sınanmasıdır; back-translation olarak bilinir. Harf Çevirisi (Transliterasyon) Bir metnin, bir yazı sisteminden başka bir alfabeye, seslerin karşılığına göre harf harf aktarılmasıdır. Makine Çevirisi Bir metnin, insan müdahalesi olmadan bilgisayar yazılımı tarafından otomatik olarak çevrilmesidir. Makine Çevirisi Sonrası Düzeltme (MTPE) Nedir? Makine çevirisiyle üretilen ham çıktının, bir uzman tercüman tarafından düzeltilip son hâline getirilmesidir. Masaüstü Yayıncılık (DTP) Çevrilen metnin, özgün belgeyle aynı görünümü koruyacak biçimde sayfa üzerinde yeniden düzenlenmesidir; masaüstü yayıncılık olarak bilinir. Redaksiyon Çevrilen metnin, kaynakla karşılaştırılarak anlam, terim ve üslup bakımından gözden geçirilip düzeltilmesidir. Son Okuma (Proofreading) Metnin yayına veya teslime hazır hâle gelmeden önce dil bilgisi, yazım ve biçim yönünden son kez… Stil Kılavuzu Bir projede kullanılacak dil, ton, yazım ve biçim tercihlerini belirleyen yol gösterici belgedir. Terim Bankası (Termbase) Bir projeye veya alana özgü terimlerin kaynak ve hedef dildeki onaylı karşılıklarını içeren yapılandırılmış sözlüktür; termbase… Terminoloji Bir alana özgü kavramların ve bunları karşılayan terimlerin bütünü ile bu terimlerin tutarlı kullanımını konu edinen… Transkripsiyon (Deşifraj) Bir ses veya video kaydındaki konuşmanın, yazılı metne dökülmesidir; deşifraj olarak da bilinir. Yerelleştirme (Lokalizasyon) Bir içeriğin yalnızca diline değil, hedef pazarın kültürüne, birimlerine ve beklentilerine göre uyarlanmasıdır.

Ana Dil İlkesi Çevirinin, en doğal sonucu vermesi için tercümanın ana diline doğru yapılmasını öngören yaygın meslek ilkesidir. Çeviri Yönü Çevirinin hangi dilden hangi dile doğru yapıldığını belirten yöndür. Dil Çifti Bir çeviri işinde kaynak ve hedef dilin birlikte oluşturduğu ikilidir. Hedef Dil Metnin çevrileceği, yani çeviri sonucunun okunacağı dildir. Karakter Esaslı Fiyatlandırma Çeviri hacminin sayfa görünümü yerine karakter sayısına göre belirlendiği, standart sayfa birimine dayanan yaklaşımdır. Kaynak Dil Çevirinin yapıldığı, yani özgün metnin yazılı olduğu dildir. Sağdan Sola Yazılan Diller Yazının sağdan sola doğru ilerlediği diller olup, çeviri ve sayfa düzeninde özel dikkat gerektirir. Standart Sayfa (1.000 Karakter) Çeviri hacminin ölçüldüğü birim olup, yaygın kabule göre 1 sayfa boşluksuz 1.000 karaktere karşılık gelir. Teslim Süresi ve Aciliyet Bir çeviri işinin, hacmine ve önceliğine göre tamamlanıp teslim edileceği süreyi ve acil işlerdeki hızlandırma seçeneğini…