Fransızca Tercüme

Metin şişmesi ve onun getirdiği sorunlar

Fransızcaya çeviride ilk fark edilen olgu metnin belirgin biçimde uzamasıdır. Türkçenin tek ekle kurduğu ilişkiler Fransızcada edat, tanımlık ve yardımcı yapı gerektirir; aynı içerik daha fazla kelimeyle anlatılır. Bu genişleme sadece estetik bir mesele değildir: onaylı çeviride sayfa düzeninin kaynak belgeye benzemesi beklendiğinden, iki dilli tabloların ve mühür altı alanların yeniden hesaplanması gerekir. Formu daraltmak yerine satır bölmelerini düzenlemek doğru yaklaşımdır.

İkinci güçlük kip seçimidir. Fransız hukuk metni, koşul ve gereklilik bildiren yerlerde ayrı bir kip kullanır; Türkçedeki “…olması hâlinde” ya da “…olması gerekir” kalıpları bu kiple karşılanmazsa metin bağlayıcılığını kaybeder ve niyet beyanı gibi okunur. Sözleşme çevirisinde en sık düzeltilen hata budur.

Üçüncü güçlük söyleyiş düzeyidir. Fransız idari yazışması, Türkçede alışılmış olandan daha törensel bir kalıp dili kullanır; mektup ve dilekçelerin açılış ve kapanış formülleri neredeyse değiştirilemez sabitlerdir. Bu formüller birebir çevrilmez, hedef dildeki eşdeğer kalıpla değiştirilir. Türkçe bir dilekçenin nazik kapanışını kelime kelime aktarmak, metni resmî olmaktan çıkarıp tuhaf bir samimiyete sürükler.

Yazım geleneğinin görünmez kuralları

Fransızca dizgi, Türkçeden farklı ve resmî belgede titizlikle uygulanan bir noktalama düzenine sahiptir. Bu ayrıntılar okuru zorlamaz ama eksikliği metnin özensiz hazırlandığı izlenimini verir.

Eğitim ve idare kaynaklı talep

Talebin en büyük bölümü yükseköğrenim başvurularından gelir. Ön kayıt dosyasında diploma ve not dökümünün yanı sıra motivasyon mektubu ve niyet beyanı da istenir; bunlar belge çevirisi değil, üslup çevirisidir ve resmî belgeyle aynı elden çıkmalıdır. İkinci küme oturum işlemleridir: adres beyanı, gelir kaynağı, sağlık sigortası ve konut sözleşmesi. Üçüncü küme aile hukukudur; evlenme dosyası, boşanma kararı ve velayet düzenlemeleri yerel belediye ve mahkeme nezdinde kullanılır. Turizm, havacılık ve kozmetik sektörlerinde ise teknik ve tanıtım metinleri düzenli hacim oluşturur.

Afrika kıtasındaki Fransızca konuşan ülkelerle yürüyen müteahhitlik ve altyapı işleri de kayda değer bir kalem oluşturur. Bu dosyalarda ihale şartnameleri, hakediş raporları, teminat mektupları ve iş sağlığı prosedürleri çevrilir. Terminoloji Fransa uygulamasına yakın olmakla birlikte, yerel mevzuata gönderme yapan bölümlerde kaynak metnin atıfları değiştirilmeden korunur.

Sağlık alanında ise reçete, tahlil sonucu ve ameliyat raporu talebi süreklidir. Bu metinlerde kısaltmalar Türkçe kaynaklıysa açımlanır; laboratuvar birimleri ve referans aralıkları ise dönüştürülmeden, kaynak belgedeki biçimiyle aktarılır.

Kurum adları ve kısaltmalar

Türk kurumlarının adları çevrilmez, açıklanır: özgün ad korunur ve yanına kurumun işlevini anlatan bir karşılık eklenir. Kısaltmalar için de aynı yol izlenir, çünkü Fransız idaresi kısaltmayı tanımadığında belgeyi eksik sayar. Üniversite, fakülte ve bölüm adlarında ise resmî yazışmalarda kullanılan İngilizce karşılık değil, doğrudan Türkçeden yapılan karşılık esas alınır; iki basamaklı çeviri her aşamada bir miktar bilgi kaybeder ve sonuçta kaynak belgeyle bağı kopmuş bir ad ortaya çıkar.

Ad sırası ve tarih yazımı

Fransız idari formlarında soyadı çoğu kez tümüyle büyük harfle ve addan önce yazılır. Çeviride kaynak belgenin sırası korunur, ancak soyadın hangi kelime olduğu tereddüde yer bırakmayacak biçimde işaretlenir; iki kelimeli Türk soyadları aksi hâlde ikinci ad sanılır. Evlilik öncesi soyadı için ayrı bir alan bulunduğundan nüfus kaydındaki bilgi bu alana yerleştirilir.

Tarihte gün, ay adı ve yıl sırası kullanılır; ay adı küçük harfle yazılır ve ayın birinci gününde sıra sayısı işareti eklenir. Rakamla yazılan tarihlerde gün önce gelir. Hedef kurumu belirttiğiniz belgeler için anında teklif oluşturabilir, yön ve teslim seçeneklerine göre değişen birim ücretleri karşılaştırabilirsiniz.

Aşağıdaki anlatım tipik uygulamayı özetler; kurumun kabul ettiği biçim baştan teyit edilmelidir. Şüpheye düştüğünüz noktayı başvuru öncesinde kuruma sormanız iyi olur.