Altyazı Çevirisi

Bu, altyazı çevirisini kısıtlarla çalışan bir uğraş hâline getirir. Bir satırın karakter sayısı, ekranda kaç saniye kalacağı ve saniyede kaç karakterin rahatça okunabileceği baştan bellidir. Çevirmen, anlamı bu sınırların içine sığdırmak zorundadır. Kısaltmak burada bir kayıp değil, işin doğasıdır; asıl beceri, neyin atılabileceğine doğru karar vermektir.

Hangi durumda gerekir?

Altyazı; film ve dizilerden kurumsal tanıtım videolarına, çevrim içi eğitimlerden konferans kayıtlarına kadar geniş bir alanda kullanılır. Seslendirmeye göre daha hızlı ve daha ekonomik olması, onu özellikle kurumsal ve eğitim içeriklerinde tercih edilir kılar. Ayrıca izleyicinin sesi açamadığı durumlarda -sosyal medyada, sessiz ortamlarda- içeriğin izlenmesini sağlar.

Bir de erişilebilirlik boyutu vardır. İşitme engelli izleyiciler için hazırlanan altyazı, yalnızca konuşmayı değil müzik, ses efekti ve konuşmacı değişimi gibi bilgileri de aktarır. Bu tür altyazı, aynı dilde bile hazırlanabilir ve giderek daha çok kurum tarafından standart olarak talep edilmektedir.

Süreç nasıl işler?

Altyazı süreci, çeviri ile zamanlamanın birbirinden ayrılamadığı bir akıştır; bu ikisini ayrı adımlar gibi düşünmek, en sık yapılan planlama hatasıdır. Aşağıdaki sıra, metnin ekrandaki sınırlarla birlikte doğmasını sağlayacak biçimde kurulmuştur: önce altyazıların nereye oturacağı belirlenir, sonra metin bu çerçeveye göre yazılır. Kaynak videonun ve varsa hazır zaman kodlarının durumu, sürecin ne kadar süreceğini baştan belirler. Her adımda ölçüt aynıdır: izleyici, altyazıyı okuduğunu fark etmeden içeriği takip edebilmelidir.

1. Kaynak ve zamanlama. Video ve varsa dökümü alınır. Zaman kodları hazır değilse, altyazıların gireceği ve çıkacağı anlar belirlenir (spotting).
2. Çeviri ve sıkıştırma. Metin, satır ve okuma hızı sınırlarına göre çevrilir; anlamı bozmadan kısaltma bu aşamanın özüdür.
3. Satır bölme. Cümleler, okuması kolay olacak şekilde anlamlı yerlerden bölünür; yarım kalan öbekler düzeltilir.
4. Ekran üzerinde kontrol. Altyazılar videoyla birlikte izlenerek denetlenir; taşan, geç kalan ya da erken kaybolan altyazılar düzeltilir.
5. Dışa aktarım. İstenen altyazı dosyası biçiminde teslim edilir; gerekiyorsa görüntüye gömülü sürüm de hazırlanır.

Teslim biçimi

Altyazı, çoğunlukla ayrı bir altyazı dosyası olarak teslim edilir; bu dosya videodan bağımsızdır ve istenirse açılıp kapatılabilir. Yaygın biçimler zaman kodlarını ve metni birlikte taşır. Bazı projelerde ise altyazının doğrudan görüntüye gömülmesi istenir; bu durumda altyazı kapatılamaz ama her oynatıcıda aynı görünür. Hangi biçimin gerektiği, videonun nerede yayımlanacağına bağlıdır ve baştan belirlenir. Yayımlanacak platformun altyazı için koyduğu teknik sınırlar da bu kararı etkiler; aynı altyazı, farklı platformlarda farklı biçimlerde ve farklı kurallarla istenebilir.

Bu hizmete özgü dikkat noktaları

Altyazı çevirisinin en yaygın hatası, düz metin gibi çevrilip zamanlamanın sonradan zorlanmasıdır. Sınırlar baştan hesaba katılmadığında, ekrana sığmayan ya da okunacak vakit bırakmayan altyazılar çıkar. Bu yüzden çeviri ve zamanlama ayrı işler değil, birlikte yürüyen tek iştir.

İkinci nokta, altyazının deşifreden farkıdır. Deşifre duyulanı olduğu gibi yazar; altyazı ise okunabilir olması için kısaltır ve düzenler. Bir videonun önce çeviri hizmetlerimiz kapsamında yazıya dökülüp sonra altyazıya dönüştürülmesi mümkündür, ama iki iş aynı şey değildir. Ayrıca kültürel göndermeler, şakalar ve deyimler altyazıda özel dikkat ister; birebir çeviri çoğu zaman anlamı değil yalnızca kelimeleri taşır.

Aynı dilde altyazı ve erişilebilirlik

Altyazı her zaman bir dilden diğerine geçiş değildir. Aynı dilde hazırlanan altyazılar, sesin açılamadığı ortamlarda içeriğin izlenmesini sağlar ve giderek daha çok platformda standart hâle gelir. İşitme engelli izleyiciler için hazırlanan sürüm ise bir adım daha ileri gider: konuşmanın yanında kimin konuştuğunu, önemli ses efektlerini ve müziğin varlığını da aktarır. Bu bilgiler olmadan sahnenin anlamı eksik kalır.

Bu tür altyazı, normal altyazıdan daha fazla karar gerektirir. Hangi seslerin metne alınacağı, bir efektin olay örgüsü için önemli olup olmadığı ve konuşmacı değişiminin nasıl gösterileceği baştan belirlenir. Ekranda aynı anda birden çok kişi konuşuyorsa, bunların ayrımı ayrı bir dikkat ister. Erişilebilir altyazı isteniyorsa bu, projenin başında belirtilmelidir; çünkü hem hazırlığı hem de zamanlaması sıradan altyazıdan farklıdır ve sonradan eklenmesi daha zahmetlidir.

Fiyatı ne belirler?

Altyazıda maliyet, videonun süresinden ve konuşma yoğunluğundan etkilenir. On dakikalık yoğun diyaloglu bir sahne, aynı süredeki tek konuşmacılı bir anlatımdan çok daha fazla altyazı ve emek gerektirir. Zaman kodlarının hazır gelip gelmemesi de belirleyicidir; spotting işini de içeren bir proje daha uzun sürer. Bu yüzden fiyat, video görülmeden ve süresiyle içeriği değerlendirilmeden verilemez.

Videonuzu ve hedef dili teklif formu üzerinden paylaşabilirsiniz. Fiyat kademelerini fiyatlar sayfasında, çalıştığımız dilleri dil sayfalarında bulabilirsiniz.

Sık karşılaşılan durumlar

• Zamanlamayı gözardı etme. Metnin düz çevrilip sonradan sığdırılmaya çalışılması; en sık ve en yorucu hatadır.
• Okuma hızı ihmali. Doğru ama fazla uzun altyazıların izleyiciyi geride bırakması; kısaltma bir tercih değil zorunluluktur.
• Erişilebilirlik beklentisi. İşitme engelli altyazısının normal altyazıyla karıştırılması; ses bilgisi de gerektiğinden ayrı planlanır.
• Biçim uyuşmazlığı. Yayımlanacak platformun kabul etmediği bir altyazı dosyası; hedef platform baştan belirtilmelidir.

Buradaki bilgiler genel niteliktedir; başvuru öncesi güncel şartlar doğrulanmalıdır. Kesin bilgi için ilgili kurumun güncel duyurusunu esas alın.