Doğum ve Evlilik Belgesi Çevirisi

Bu belgelerin çevirisi ilk bakışta kolay görünür: birkaç satır bilgi, birkaç tarih, birkaç ad. Gerçekte ise ad yazımı, yer adları ve medeni hâl terminolojisi nedeniyle en çok reddedilen belge grubudur. Çünkü buradaki tek harflik bir fark, kişinin başka biri sanılmasına yol açar.

Çok dilli standart belgeler: çeviriye gerek kalmayan durum

Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası kişi hâlleri sözleşmeleri kapsamında nüfus müdürlükleri, doğum ve evlenme kayıtlarını çok dilli standart formda düzenleyebilir. Bu formlarda alan başlıkları birden fazla dilde basılıdır ve alanlar numaralandırılmıştır; belgeyi inceleyen yabancı memur, kendi dilindeki başlık listesinden hangi kutucuğun ne olduğunu okuyabilir.

Bu belgeler taraf ülkelerde çoğu zaman ayrıca çeviri ve apostil istenmeden kabul edilir. Nüfus müdürlüğünden belge alırken “uluslararası” nüsha isteyip istemediğinizin sorulması tam da bu yüzdendir. Hedef ülke sözleşmeye taraf değilse ya da başvurulan kurum kendi kuralını uyguluyorsa, klasik yol geçerlidir: Türkçe belge, yeminli çeviri ve gerekirse apostil.

Pratik öneri şudur: belgeyi almadan önce hedef kurumun çok dilli formu kabul edip etmediğini sorun. Kabul ediyorsa hem çeviri hem apostil adımı ortadan kalkabilir. Kabul etmiyorsa Türkçe nüsha alıp süreci baştan doğru kurgulamak, sonradan ikinci kez belge çıkarmaktan hızlıdır.

Ad yazımı: tek harflik farkın bedeli

Türkçe alfabedeki ç, ğ, ı, ö, ş ve ü harfleri pek çok hedef dilde bulunmaz. Belgeyi çevirirken bu harfleri sadeleştirmek — Şükrü’yü Sukru, Çağla’yı Cagla yapmak — ilk bakışta makul görünür. Ancak pasaportta ad nasıl yazıldıysa, tüm belgelerde aynı yazımın kullanılması gerekir; aksi hâlde iki farklı kişi varmış izlenimi doğar.

Doğru yaklaşım, adı Türkçe aslındaki biçimiyle korumak ve pasaporttaki yazımla birebir örtüştürmektir. Aynı kural anne, baba ve eş adları için de geçerlidir. Evlilik nedeniyle soyadı değişmişse, hem eski hem yeni soyadın belgede göründüğü biçimde aktarılması, kurumun kimlik zincirini kurmasını sağlar.

Yer adlarında ise kural terstir: doğum yeri il, ilçe ya da köy adı çevrilmez. “Karadeniz Ereğli” bir yer adıdır, anlamı aktarılmaz. Yalnızca idari birim türü — il, ilçe, köy, mahalle — hedef dilde açıklanır. Köy ve mahalle adları eskiden değişmiş olabilir; belgede hangisi yazıyorsa o korunur.

Evlilikle ilgili belgelerde kavram farkları

Yurt dışında evlenecek kişilerden çoğu zaman evlenme ehliyet belgesi istenir; bu, kişinin evlenmesine yasal engel bulunmadığını gösteren ayrı bir belgedir ve evlenme kayıt örneğiyle karıştırılmamalıdır. Biri geçmişteki bir evliliği kaydeder, diğeri gelecekteki bir evliliğin önünü açar.

Aile cüzdanı da tek başına her yerde kabul edilen bir belge değildir. Küçük boyutlu, çok sayfalı ve el yazısı girişler içerebilen bir defter olduğu için, çevirisinde hangi sayfanın hangi bilgiyi taşıdığı açıkça belirtilmelidir. Boş sayfaların boş olduğu, doldurulmuş sayfaların içeriği ve mühür konumları not edilir.

Boşanma varsa kayıt üzerine düşülen şerh kritik önemdedir. Şerhte boşanma kararının tarihi, mahkemesi ve karar numarası yer alır; bu satır atlanırsa kişi hâlâ evli görünür ve yeni evlilik başvurusu reddedilir. Şerh küçük puntoyla ve kısaltmalarla yazıldığı için taramada kolayca gözden kaçar.

Evliliğin kurulduğu makam bilgisi de aktarılmalıdır. Türkiye’de nikâh belediye evlendirme memurluğunda kıyılır; bazı hedef ülkelerde evlilik dinî ya da mahkeme yoluyla kurulduğu için memur, belgede hangi makamın imzası olduğunu görmek ister. “Evlendirme memurluğu” ifadesinin belirsiz bir karşılıkla geçiştirilmesi, evliliğin resmî niteliğine dair gereksiz soru doğurur.

Ters yön: yurt dışında doğan çocuğun tescili

Belge akışı her zaman Türkiye’den dışarı doğru değildir. Yurt dışında doğan bir çocuğun Türkiye’deki aile kütüğüne işlenmesi için, doğduğu ülkenin nüfus makamından alınan doğum belgesi Türkiye’ye getirilir. Bu belge kaynak ülkede apostillenir, Türkiye’de yeminli tercümanca çevrilir ve noterce onaylanır.

Bu yönde en sık çıkan sorun, çocuğun adının kaynak ülkedeki belgede o ülkenin alfabesiyle yazılmış olmasıdır. Türk nüfus kaydına geçerken adın hangi harflerle yazılacağı, çocuğun ileride alacağı pasaportu ve tüm belgelerini belirler. Bu yüzden karar bir kez verilir ve sonraki her belgede aynı biçim korunur.

Aynı mantık yurt dışında yapılan evliliklerin Türkiye’de tescilinde de geçerlidir. Yabancı evlenme belgesi, apostili ve onaylı çevirisiyle birlikte nüfus müdürlüğüne sunulur; eşin adı, doğum yeri ve uyruğu belgede nasıl yazıldıysa öyle işlenir.

Hangi belge, nereden ve hangi onayla

Ülkeye göre farklar

Almanya’da nüfus daireleri (Standesamt) çeviriyi yalnızca mahkemece yeminli bir tercümandan kabul eder ve belgenin apostilli aslını görmek ister; aile birleşimi dosyalarında bu iki koşul birlikte aranır. Hollanda’da IND ve eğitim kurumları farklı belge setleri istediği için aynı doğum belgesinin iki ayrı nüshasına ihtiyaç duyulabilir; çevirmenin Rbtv siciline kayıtlı olması ayrıca şarttır. ABD’de ise yeminli tercüman kurumu yoktur, göç idaresi çeviriye eklenen imzalı doğruluk beyanını yeterli görür. Bu rejim farklarını ülkeler rehberimizde ülke ülke bulabilirsiniz.

Bu belgelere özgü sık hatalar

• Adı pasaporttan farklı harflerle yazmak; nüfus belgelerinde en sık ret sebebi budur.
• Boşanma ya da ad değişikliği şerhini gözden kaçırmak.
• Doğum yerini çevirmeye çalışmak; yer adları aktarılır, tercüme edilmez.
• Çok dilli uluslararası nüsha alınabilecekken Türkçe nüsha alıp gereksiz çeviri ve apostil masrafı doğurmak.
• Tarihleri hedef ülkenin sırasına uyarlamadan bırakmak; 03.07.2019 tarihi ay-gün okuyan bir memurda başka bir güne düşer.
• Aile cüzdanının yalnızca ilk sayfasını çevirtip mühürlü sayfaları eksik bırakmak.

Aile dosyanızı bütün olarak düşünün

Doğum ve evlilik belgeleri neredeyse hiçbir zaman tek başına sunulmaz; nüfus kayıt örneği, pasaport ve çoğu zaman adli sicil kaydıyla birlikte bir bütün oluşturur. Bu bütünün içinde adların, tarihlerin ve yer adlarının tek biçimde yazılması, dosyanın hızlı ilerlemesini sağlar. Hedef dilleri diller sayfamızdan, çalışma esaslarımızı fiyatlar sayfamızdan inceleyebilir, belgelerinizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.

Bu içerik genel çerçeveyi verir; apostil ya da noter onayı gerekip gerekmediği başvurulan kuruma bağlıdır. İşleme başlamadan ilgili birimden yazılı teyit istemek en güvenlisidir.