Tapu Senedi Çevirisi

Belgenin çevirisi ilk bakışta yalın görünür: bir ad, bir yer, bir hisse oranı. Gerçekte ise Türk tapu sistemi kendine özgü kavramlarla çalışır ve bunların çoğunun hedef ülkelerde birebir karşılığı yoktur. Çevirinin asıl işi, bu kavram haritasını anlaşılır kılmaktır.

Ada, parsel, pafta: taşınmazın kimliği

Türkiye’de taşınmazlar adresle değil, kadastro bilgileriyle tanımlanır. Ada numarası bir yapı adasını, parsel numarası o ada içindeki tekil arazi parçasını, pafta ise haritadaki paftayı gösterir. Bu üç bilgi birlikte, taşınmazı ülke çapında benzersiz biçimde belirler.

Çeviride bu numaralar hiçbir biçimde değiştirilmez ve bir adrese dönüştürülmez. Alan başlıkları hedef dile aktarılır ve gerekirse kısa bir açıklama eklenir; çünkü pek çok ülkede kadastro kimliği farklı bir sistemle kurulur. Yabancı bir noter ya da mahkeme, taşınmazı bu numaralarla arayacaktır.

Buna ek olarak cilt, sahife ve yevmiye numaraları bulunur. Cilt ve sahife tapu kütüğündeki konumu, yevmiye numarası ise işlemin sicildeki sırasını gösterir. Bunlar da aynen aktarılır; birbirine karıştırıldığında kaydın izini sürmek imkânsız hâle gelir.

Kat irtifakı, kat mülkiyeti ve bağımsız bölüm

Apartman dairelerinde mülkiyet, arsanın tamamı üzerinde değil, belirli bir bağımsız bölüm üzerinde kurulur. Kat mülkiyeti, yapı tamamlanıp iskân alındıktan sonra kurulan tam mülkiyet biçimidir. Kat irtifakı ise henüz yapı bitmeden, arsa payı üzerinde kurulan geçici nitelikli haktır.

Bu ayrım yurt dışındaki bir banka ya da mahkeme için önemlidir; çünkü ikisi farklı güvence düzeyi sunar. Kat irtifakını kat mülkiyeti gibi çevirmek, taşınmazı olduğundan daha tamamlanmış göstermek anlamına gelir ve kredi değerlendirmesinde yanıltıcı olur.

Arsa payı da senette kesirli olarak yazılır: örneğin 24/1000. Bu, dairenin arsadaki payını gösterir ve hissedarlıkla karıştırılmamalıdır. Bağımsız bölüm numarası, blok adı ve kat bilgisi de eksiksiz aktarılır.

Hisse, paylı mülkiyet ve miras

Tapu senetlerinde en sık gözden kaçan alan hisse oranıdır. Taşınmaz birden fazla kişiye aitse, her malikin payı kesirli olarak yazılır. Yabancı kuruma sunulan çeviride bu oranın açıkça görünmemesi, kişinin taşınmazın tamamına sahip olduğu izlenimini doğurur.

Miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda tablo daha da karmaşıklaşır. Veraset ilamındaki pay oranları tapuya işlenir ve senet üzerinde birden fazla malik görünür. Yurt dışında yürütülen miras davalarında tapu senedi, veraset ilamı ve nüfus kayıt örneğiyle birlikte sunulur; üçünün pay oranları birbiriyle örtüşmelidir.

Senette ayrıca şerhler ve beyanlar bölümü bulunur: ipotek, haciz, intifa hakkı, aile konutu şerhi, kira şerhi. Bu satırlar taşınmazın üzerindeki yükleri gösterir ve alıcı ya da kredi veren için en kritik bilgidir. Şerh bölümünün boş olması da bir bilgidir ve çeviride belirtilmelidir.

Yabancıların taşınmaz işlemleri

Türkiye’de taşınmaz satın alan yabancı uyruklular için tapu işlemleri ayrı bir belge seti gerektirir. Alıcının pasaportunun onaylı çevirisi, vergi kimlik numarası ve çoğu zaman tapu müdürlüğünde yeminli tercüman huzurunda işlem yapılması gündeme gelir; taraf Türkçe bilmiyorsa tercümanın hazır bulunması istenir.

Bu senaryoda çeviri, sonradan yapılan bir işlem değil, işlemin bir parçasıdır. Tercüman, satış bedelini, taşınmazın tanımını ve tarafların beyanını sözlü olarak aktarır; imzalanan evrakta adı da yer alır. Ad yazımının pasaportla birebir aynı olması, sonraki tüm işlemleri belirler.

Yabancı alıcı adına vekil işlem yapıyorsa, vekâletnamenin taşınmaz satışına ilişkin açık yetki içermesi gerekir; genel ifadeler yeterli sayılmaz. Vekâletname yurt dışında düzenlenmişse kaynak ülkede tasdik edilir ve Türkiye’de yeminli tercümanca çevrilip noter onayından geçer.

Ters yönde, Türkiye’de taşınmazı olan bir kişinin yurt dışındaki bir bankaya ya da mahkemeye tapu sunması gerektiğinde, senedin onaylı çevirisi ve apostili birlikte istenir. Bu durumda tapu müdürlüğünden alınan güncel kayıt örneği, eski tarihli senetten daha güçlü bir belgedir.

Eski tapu formatları

Uzun yıllar önce düzenlenmiş tapu senetleri bugünkü formattan çok farklıdır. Eski koçanlarda el yazısı yaygındır, bazı kayıtlar eski yazıyla tutulmuştur ve yer adları o dönemin idari bölünmesine göre yazılmıştır. Köy ve mahalle adları sonradan değişmiş olabilir.

Bu belgelerin çevirisi ayrı bir uzmanlık gerektirir. İzlenecek yol, belgede yazanı olduğu gibi aktarmak ve okunamayan yerleri işaretlemektir; günümüz idari adlarına “güncelleme” yapılmaz. Gerekirse tapu müdürlüğünden güncel kayıt örneği alınarak eski senetle birlikte sunulur.

Ölçü birimleri de dikkat ister. Eski kayıtlarda dönüm ve benzeri geleneksel birimler geçebilir; bunlar metrekareye çevrilmez, olduğu gibi bırakılır ve gerekirse açıklanır. Yüzölçümü alanındaki her rakam aynen korunur.

Eski senetlerde taşınmazın niteliği de dönemin diliyle yazılmıştır: bahçe, tarla, bağ, hane gibi ifadeler bugünkü imar sınıflandırmasıyla örtüşmeyebilir. Bu nitelikler olduğu gibi aktarılır; günümüz kategorilerine oturtma çabası, belgenin tarihsel doğruluğunu bozar ve miras davalarında tartışma doğurur.

Amaç ve onay düzeyi

Kullanım amacı	Yanına gereken belge	Onay düzeyi
Vize dosyasında mal varlığı	Emlak beyannamesi	Yeminli çeviri
Yurt dışında kredi teminatı	Ekspertiz raporu	Noter + apostil
Miras ve intikal davası	Veraset ilamı + nüfus kaydı	Noter + apostil
Boşanmada mal paylaşımı	Mahkeme kararı	Noter + apostil
Yatırımcı programı başvurusu	Varlık beyanı	Noter onaylı

Ülkeye göre farklar

Almanya’da taşınmaz kayıtları ayrıntılı bir sicile dayandığı için muhatabınız Türk tapusunu kendi sistemine benzeterek okur; şerhler bölümünün açık aktarılması işi kolaylaştırır. İsviçre’de süreç kantonaldır ve hangi resmî dile çevrileceği kantona göre değişir. Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise çeviriyi yalnızca ruhsatlı tercümanlar yapabilir ve konsolosluk tasdiki gündeme gelebilir. Ayrıntılar için ülkeler sayfamıza bakabilirsiniz.

Tapu çevirisinde sık yapılan hatalar

• Hisse oranını atlamak ve taşınmazın tamamına sahiplik izlenimi vermek.
• Kat irtifakını kat mülkiyeti gibi aktarmak.
• Ada ve parsel numaralarını adres bilgisine dönüştürmeye çalışmak.
• Şerhler ve beyanlar bölümünü çeviriye almamak.
• Eski senetlerdeki yer adlarını bugünkü adlarıyla “güncellemek”.
• Malik adını pasaporttaki yazımdan farklı aktarmak.

Taşınmaz dosyanızı birlikte kurgulayalım

Tapu senedi neredeyse hiçbir zaman tek başına sunulmaz; emlak beyannamesi, veraset ilamı ya da mahkeme kararıyla birlikte bir bütün oluşturur. Bu bütünde ad yazımının, pay oranlarının ve taşınmaz tanımının tutarlı olması belirleyicidir. Diller diller sayfamızda, şehir bilgileri iller sayfamızda; belgelerinizi teklif formundan iletebilirsiniz.

Burada anlatılan süreç yaygın uygulamadır; kurumun güncel evrak listesi esas alınmalıdır. Şüpheye düştüğünüz noktayı başvuru öncesinde kuruma sormanız iyi olur.