Mahkeme Kararı Çevirisi

Bu belgenin yurt dışında kullanımı diğer belgelerden farklıdır. Bir diploma bilgi verir, bir nüfus kaydı durum bildirir; mahkeme kararı ise hüküm kurar. Yabancı bir makam, kararı okuyup kendi ülkesinde sonuç doğurup doğurmayacağına karar verecektir. Bu yüzden çevirinin tek bir sözcüğü bile hukuki sonucu değiştirebilir.

Kesinleşme şerhi olmadan karar işe yaramaz

Bir mahkeme kararı verildiği anda kesin değildir; taraflarca kanun yoluna başvurulabilir. Karar ancak süresi içinde itiraz edilmediğinde ya da üst mahkeme sürecinin tamamlanmasıyla kesinleşir. Bu durum, kararın üzerine ya da ekine düşülen kesinleşme şerhiyle belgelenir. Şerh, mahkeme kaleminden ayrıca talep edilir.

Yurt dışına gidecek dosyalarda en sık yaşanan hayal kırıklığı buradan doğar. Kişi boşanma kararının onaylı örneğini alır, çevirtir, apostilletir ve yabancı nüfus dairesine sunar; oradan gelen yanıt tek satırdır: kararın kesinleştiğini gösteren şerh yok. Şerhsiz karar, yabancı makam açısından henüz sonuç doğurmamış bir metindir.

Şerhin kendisi de çevrilir; kesinleşme tarihi, şerhi düşen mahkeme ve varsa kanun yolu bilgisi eksiksiz aktarılır. Kesinleşme tarihi ile karar tarihinin karıştırılması, kararın yürürlük zamanını yanlış gösterir ve özellikle nafaka ile velayet dosyalarında doğrudan hak kaybına yol açabilir.

Gerekçeli karar, kısa karar ve ilam

Duruşma sonunda tefhim edilen kısa karar, yalnızca hüküm fıkrasını içerir. Gerekçeli karar ise mahkemenin neden o sonuca vardığını, delilleri ve hukuki değerlendirmeyi anlatan uzun metindir. İlam ise kararın icraya konulabilir, onaylı örneğidir.

Yabancı makamlar çoğunlukla gerekçeli kararı ister; çünkü kendi hukuk düzenine aykırılık bulunup bulunmadığını ancak gerekçeyi okuyarak değerlendirebilir. Tanıma ve tenfiz davalarında ise gerekçe zorunlu hâle gelir. Yalnız hüküm fıkrasını çevirtmek, dosyayı en baştan eksik hâle getirir.

Gerekçeli kararlar uzun ve yoğun metinlerdir; onlarca sayfa olabilir. Bu hacim, çeviri planlamasında hesaba katılmalıdır. Kısaltma, özetleme ya da “önemli kısımların çevrilmesi” gibi yaklaşımlar hukuki belgelerde kabul edilemez; belge bir bütün olarak aktarılır.

Terminoloji: karşılığı olmayan kavramlar

Türk hukukundaki bazı kavramların hedef hukuk düzeninde tam karşılığı yoktur. Nafaka türleri buna iyi bir örnektir: tedbir nafakası dava sürerken geçici olarak hükmedilir, yoksulluk nafakası eşe, iştirak nafakası ise çocuğun bakımı için ödenir. Bu üçünü tek bir sözcükle karşılamak, kararın parasal sonucunu belirsizleştirir.

Velayet ve kişisel ilişki kurulması da benzer bir alandır. Pek çok ülkede velayet, ortak ve tek olmak üzere farklı biçimlerde tanımlanır; kararda hangi kapsamda hüküm kurulduğu açık biçimde aktarılmalıdır. Çocukla kişisel ilişkinin gün, saat ve tatil dönemleri, mahkeme kararında yazıldığı ayrıntıda korunur.

Esas numarası, karar numarası, mahkeme adı ve daire bilgisi ise sayısal kimliklerdir; hiçbiri çevrilmez, aynen aktarılır. Aynı şekilde tarafların adları, kararın her sayfasında ve tüm ek belgelerde aynı yazımla görünmelidir. Bir sayfada farklı yazılmış tek bir soyadı, kararın hangi kişiye ait olduğu tartışmasını açabilir.

Tanıma ve tenfiz: kararın yolculuğu

Bir ülkede verilen karar, başka bir ülkede kendiliğinden sonuç doğurmaz. Yabancı kararın tanınması, o kararın hukuki durumunun kabul edilmesi; tenfizi ise icra edilebilir hâle gelmesidir. Türkiye’de verilmiş boşanma kararının yurt dışında kayda geçirilmesi, çoğu zaman bu sürecin bir parçasıdır.

Ters yön de sık görülür: yurt dışında boşanan Türk vatandaşlarının kararı Türkiye’de kayda geçirilir. Bu durumda yabancı karar kaynak ülkede apostillenir, Türkiye’de yeminli tercümanca çevrilir ve noterce onaylanır. Çevirinin niteliği burada doğrudan nüfus kaydına yansıdığı için özel titizlik gerekir.

Her iki yönde de mahkemeler dosyanın tamamını görmek ister: karar, kesinleşme şerhi, tebligat evrakı ve gerekirse dava dilekçesi. Bu evrakların birbirine atıf yapan tarih ve numaraları çeviride tutarlı olmalıdır.

Nüsha yönetimi ve elektronik imza

Adli belgelerde kaç nüsha hazırlanacağı baştan planlanmalıdır. Kesinleşme şerhli onaylı örnek mahkeme kaleminden alınır ve her nüsha ayrı ayrı ücretlendirilir. Yurt dışındaki bir mahkemeye, bir nüfus dairesine ve avukatınıza aynı anda belge sunmanız gerekiyorsa, üç ayrı onaylı örnek çıkarmak sonradan tekrar başvurmaktan hızlıdır.

Elektronik imzalı kararlar artık yaygındır. Bu çıktılar üzerinde imza sahibinin adı, imza zamanı ve doğrulama bilgisi yer alır; ıslak imza bulunmaz. Bazı apostil makamları elektronik imzalı çıktıyı doğrudan şerh ederken, bazıları kalemden ıslak imzalı ve mühürlü örnek ister. Yurt dışı dosyalarında ıslak imzalı nüshayı baştan almak güvenli yoldur.

Çeviride ise elektronik imza bloğu atlanmaz. İmzalayanın adı, unvanı ve doğrulama kodu köşeli parantez içinde aktarılır; imzanın elektronik olduğu ayrıca belirtilir. Bu not, ıslak imza arayan memurun belgenin niteliğini anlamasını sağlar.

Sayfa yapısı da korunmalıdır. Uzun gerekçeli kararlarda sayfa numaraları, paragraf numaraları ve varsa kenar notları çeviride görünür kalmalıdır; karşı taraf belirli bir sayfaya atıf yaptığında iki metnin örtüşmesi gerekir.

Onay düzeyi tablosu

Kullanım amacı	Gereken ekler	Onay düzeyi
Yabancı nüfus dairesine boşanma bildirimi	Kesinleşme şerhi	Noter + apostil
Yurt dışında tenfiz davası	Gerekçeli karar + şerh + tebligat	Noter + apostil
Nafaka alacağının yurt dışında takibi	İlam + şerh	Noter + apostil
Vize dosyasında medeni hâl açıklaması	Karar özeti	Yeminli çeviri
Yabancı kararın Türkiye’de tescili	Kaynak ülkede apostil	Türkiye’de yeminli + noter

Ülkeye göre farklar

Almanya’da adli belgelerin çevirisi yalnızca mahkemece yeminli tercümandan kabul edilir ve aile mahkemeleri kesinleşme kaydını titizlikle arar. Çekya’da mahkeme tercümanı çeviriyi asıl belgeye kurdeleyle bağlayıp mühürlemek zorundadır; bu biçim şartı sıkı uygulandığı için nüsha sayısı baştan planlanmalıdır. Fransa’da tercümanın bir istinaf mahkemesinin resmî listesinde yer alması gerekir. Ülke rejimlerini ülkeler rehberimizden karşılaştırabilirsiniz.

Adli belgelerde sık yapılan hatalar

• Kesinleşme şerhi almadan kararı çevirtip apostilletmek.
• Gerekçeli karar yerine kısa kararı sunmak.
• Nafaka türlerini tek bir karşılıkla birleştirmek.
• Adli belge için valiliğe apostil başvurusu yapmak; yetkili makam adliyededir.
• Karar metnini özetlemek ya da usule ilişkin bölümleri atlamak.
• Elektronik imzalı karardaki doğrulama bilgisini çeviriye taşımamak.

Hukuki dosyanızı doğru sırayla kurun

Mahkeme kararlarında sıra hatası, diğer belge türlerine göre çok daha pahalıya mal olur; çünkü eksik dosya yeni bir dava süreci doğurabilir. Kararınızı ve eklerini gönderdiğinizde hangi belgelerin gerektiğini, hangi makamdan apostil alınacağını ve hedef ülkenin tercüman şartını birlikte netleştiririz. Diller diller sayfamızda, çalışma esaslarımız fiyatlar sayfamızda; dosyanızı teklif formundan iletebilirsiniz.

Buradaki bilgiler yol göstericidir; belgenin tazelik süresi ve istenen nüsha sayısı kuruma göre değişir. Ayrıntıyı, evrakı teslim edeceğiniz kurumdan doğrulayın.