Maaş Bordrosu Çevirisi

Yurt dışı başvurularında bordro, banka dökümünün eşleniğidir. Banka parayı gösterir, bordro paranın kaynağını ve düzenliliğini açıklar. İkisi birbirini doğrulamadığında dosya zayıflar; bu yüzden bordronun net ödenen tutarı ile hesaba yatan tutar arasındaki uyum, çeviri kalitesinden bağımsız olarak dosyanın en çok bakılan noktasıdır.

Bordronun kalem yapısı

Türk bordrosu iki blok hâlinde okunur. Üst blokta kazançlar yer alır: brüt ücret, fazla mesai, prim, ikramiye, yol ve yemek yardımı, varsa arazi ya da vardiya ödemeleri. Alt blokta kesintiler bulunur: sosyal güvenlik primi işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi. En altta net ödenen tutar çıkar.

Bu yapı, hedef ülkelerin bordro mantığıyla kısmen örtüşür ama kalem adları örtüşmez. Almanya’da sosyal güvenlik dört ayrı dala bölünmüştür; Birleşik Krallık’ta ulusal sigorta primi tek kalemdir; ABD’de federal ve eyalet vergileri ayrı satırlarda görünür. Türk bordrosundaki tek satırlık sosyal güvenlik kesintisini hedef ülkenin çok kalemli sistemine “uyarlamaya” çalışmak yanlıştır.

Doğru yaklaşım, kalemi Türk sistemindeki adıyla ve işleviyle aktarmaktır: hangi sigorta dalını kapsadığı, işçi payı mı işveren payı mı olduğu belirtilir. Böylece muhatap, kesintinin kendi ülkesindeki hangi kaleme karşılık geldiğine kendisi karar verir.

Kesinti kalemlerinin hedef ülkedeki karşılığı

Gelir vergisi kaleminin yanında çoğu bordroda kümülatif vergi matrahı sütunu bulunur. Bu, yıl başından o aya kadar biriken matrahtır ve vergi diliminin neden ay ay değiştiğini açıklar. Yabancı bir muhasebeci bu sütunu görmediğinde, çalışanın maaşının azalıyor gibi görünmesini anlamlandıramaz. Sütun mutlaka korunmalı ve adı açıklanmalıdır.

Damga vergisi ise pek çok ülkede karşılığı olmayan bir kalemdir; çeviride adının yanına kısa bir niteleme eklemek yerinde olur. Asgari ücret istisnası gibi yıl içinde değişen uygulamalar da bordroya ayrı satır olarak yansıyabilir. Bu satırların atlanması, brüt ile net arasındaki farkın aritmetik olarak tutmamasına yol açar ki bu, belgenin sahteliği şüphesini doğuran en hızlı yoldur.

Yan haklar da dikkat ister. Yemek ve yol yardımı Türkiye’de ayrı satırda gösterilir ve kısmen vergiden istisna olabilir; hedef ülkede bunlar toplam gelire dahil sayılabilir. Çevirmen bu hukuki farkı çözmez, ama satırın ne olduğunu net biçimde adlandırarak muhatabın doğru değerlendirme yapmasını sağlar.

Bordro seti olarak sunulur

Kurumlar tek bir ay değil, genellikle son üç, altı ya da on iki ayın bordrosunu ister. Bu, çeviride ek bir sorumluluk doğurur: tüm aylarda kalem adlarının, kısaltmaların ve tarih biçiminin birebir aynı olması gerekir. Ocak bordrosunda bir kaleme verilen karşılığın Mart bordrosunda değişmesi, dosyayı inceleyen kişide “bu belgeler farklı yerlerden mi geldi” sorusunu doğurur.

Bordro yazılımları kalem adlarını kısaltarak yazar: “SGK İŞÇ.”, “İŞS.SİG.”, “GV MAT.”, “DMG.V.”. Bu kısaltmaların bir sözlüğü çıkarılıp tüm ay boyunca aynı biçimde uygulanmalıdır. On iki aylık bir seti tek elden ve terim listesiyle çevirmek, bu yüzden sadece bir kolaylık değil, doğruluk şartıdır.

Setin bir de bütünlük boyutu vardır: eksik ay, izinli dönem ya da işe giriş ayındaki kısmi ödeme açıklanmadan bırakılmamalıdır. Bordronun kendisi bunu açıklamıyorsa, işveren yazısı devreye girer.

Bordroyu tamamlayan işveren yazısı

Vize ve ikamet dosyalarında bordronun yanına neredeyse her zaman bir işveren yazısı eklenir. Bu yazı çalışanın unvanını, işe giriş tarihini, sözleşme türünü, yıllık brüt gelirini ve çoğu zaman izin durumunu bildirir. Konsolosluk için önemli olan bir cümle daha vardır: çalışanın dönüşte işine devam edeceğinin belirtilmesi.

Yazının çevirisinde unvanın doğru aktarılması özel önem taşır. Türkiye’de yaygın kullanılan bazı unvanlar hedef dilde farklı bir kıdem düzeyi çağrıştırabilir; şirket içi unvan ile fiilî görev arasındaki fark, gelir beyanıyla birlikte okunduğunda tutarsız görünebilir. Bu nedenle unvan hem Türkçe hâliyle korunur hem de hedef dilde açıklanır.

Yazının antetli kâğıda basılmış, tarihli, kaşeli ve imzalı olması beklenir; imzalayanın kendi unvanı da görünmelidir. İmzalayan kişi şirketi temsile yetkili değilse, bazı kurumlar imza sirküleri de ister. Çeviride kaşe metni, imza sahibinin adı ve unvanı köşeli parantez içinde açıkça belirtilir.

Bordroda çalışanın imzası bulunmayabilir; elektronik bordro uygulamasında imza yerine sistem kaydı yer alır. Bu durum bir eksiklik değildir, ancak çeviride belirtilmesi gerekir. Aksi hâlde imzasız bir mali belge gören memur, evrakın taslak olduğu izlenimine kapılabilir ve dosyayı askıya alabilir.

Amaç ve onay düzeyi

Ülkeye göre farklar

Hollanda’da aile birleşimi ve çalışma başvurularında gelir şartı belirgin biçimde sayısaldır; göç idaresi bordroları tek tek inceler ve çevirinin resmî sicile kayıtlı tercümandan olmasını bekler. Almanya’da mahkemece yeminli tercüman şartı vardır ve bordro kalemlerinin Alman sistemine benzetilmeden, açıklamalı biçimde verilmesi tercih edilir. Birleşik Krallık’ta ise yeminli tercüman kurumu bulunmadığından büro beyanı taşıyan İngilizce çeviri kabul edilir. Ülke rejimleri için ülkeler rehberimize bakabilirsiniz.

Bordro çevirisinde sık yapılan hatalar

• Kesinti kalemlerini hedef ülkenin kalem adlarına “eşlemek” ve böylece belgeyi yorumlamak.
• Kümülatif matrah sütununu gereksiz sanıp atlamak.
• Aylar arasında kalem adlarını tutarsız çevirmek.
• Brüt ve net ayrımını belirsiz bırakmak; gelir eşiği değerlendirmesi bu ayrıma dayanır.
• Ondalık ayracını dönüştürmeden bırakmak ve tutarları bin kat yanlış gösterme riski yaratmak.
• İşveren unvanını çevirmek; unvan özel isimdir ve sicil kayıtlarıyla eşleşmelidir.

Bordro setinizi tek elden çevirtin

Bir yıllık bordro setinde tutarlılık, tek tek doğruluktan daha belirleyicidir. Setinizi topluca gönderdiğinizde kalem sözlüğünü bir kez çıkarır, tüm aylara aynı biçimde uygularız; ayrıca banka dökümünüzle uyumu da gözden geçiririz. Hedef diller diller sayfamızda, çalışma esaslarımız fiyatlar sayfamızda; belgelerinizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.

Buradaki bilgiler yol göstericidir; belgenin tazelik süresi ve istenen nüsha sayısı kuruma göre değişir. Geçerli şartlar için kurumun güncel evrak listesine bakın.