Portekizce Tercüme

Adılın yeri: iki kıtada iki farklı alışkanlık

Bu dilin iki büyük kullanım alanı arasındaki fark, çoğu kişinin sandığı gibi yalnızca kelime dağarcığında değildir. En görünür ayrım, kişi adıllarının fiile göre nereye yerleştiğidir: bir kullanımda adıl fiilin ardına, diğerinde önüne gelir. Resmî bir metinde yanlış tarafa konan adıl, cümleyi anlaşılmaz yapmaz ama metnin hangi coğrafyaya ait olduğunu ilk satırda belli eder.

Buna hitap biçimi eklenir. İki kullanımda nazik hitabın kurulduğu adıl ve bu adılın gerektirdiği fiil çekimi farklıdır; birinde doğal duran biçim diğerinde ya fazla resmî ya da uygunsuz derecede samimi durur. Sözleşme ve dilekçe metinlerinde bu, üslup değil geçerlilik meselesidir.

Yazımda ise sessiz harflerin düşürülmesi ve tire kullanımı konusundaki uygulama farkları vardır. Aynı kelimenin iki yazımı da doğrudur, ancak tek bir belgede ikisinin birden bulunması metnin iki ayrı kaynaktan birleştirildiğini gösterir.

İdari terimlerin ayrıştığı yerler

Kurumlar, vergi numaraları, şirket türleri ve noterlik işlemleri iki kullanımda ayrı adlar taşır. Kelime karşılığı vermek yerine işlevi tanımlamak, belgeyi hangi ülkeye giderse gitsin okunur kılar.

Konu	Risk	Doğru yaklaşım
Vergi numarası	İki ülkenin numarasını aynı saymak	Kaynak numarayı adıyla birlikte aktarmak
Şirket türü	Kısaltmayı çevirmek	Kısaltmayı bırakıp türü açıklamak
Noterlik işlemi	Türkiye’deki işlemle eşitlemek	İşlemin kapsamını yazmak
Yükseköğretim derecesi	Tek kelimelik karşılık	Süre ve kredi bilgisiyle tanımlamak

Talebin iki ayrı kaynağı

Avrupa yönünde talep göç ve eğitim kaynaklıdır. Oturum başvurularında gelir belgeleri, konut sözleşmeleri, sağlık sigortası ve adli sicil kaydı; üniversite başvurularında diploma, not dökümü ve ders içerikleri istenir. Aile birleşimi dosyalarında nüfus kayıtlarının kesintisiz bir zincir oluşturması beklenir.

Amerika kıtası yönünde ise talep ağırlıklı olarak ticaridir. Tarım ürünleri, havacılık, otomotiv ve inşaat malzemeleri ticaretinde menşe belgeleri, analiz raporları, acentelik sözleşmeleri ve akreditif yazışmaları çevrilir. Sanayi yatırımlarında teknik şartname ve montaj talimatları düzenli hacim oluşturur.

Her iki yönde ortak olan kalem ise sağlık belgeleridir; tedavi raporları ve reçeteler, ilaçların etken madde adlarıyla verilmesi koşuluyla çevrilir.

Derece ve meslek unvanlarında denklik dili

Yükseköğretim dereceleri iki kullanım alanında farklı adlarla anılır ve süreleri de birebir örtüşmez. Bu yüzden derecenin adını çevirmek yerine ölçülebilir bilgisini yazmak gerekir: kaç yıl sürdüğü, kaç kredi taşıdığı ve hangi programda verildiği.

Meslek unvanlarında durum daha hassastır. Mühendislik, mimarlık, hekimlik ve avukatlık gibi alanlarda unvanı kullanma hakkı meslek örgütüne kayıt şartına bağlıdır. Çeviride unvanın yerel karşılığını doğrudan yazmak, kişinin o ülkede tescilli olduğu izlenimini verir; oysa belge yalnızca bir eğitim derecesini gösterir.

Doğru yaklaşım, unvanı kaynak belgedeki biçimiyle aktarmak ve karşılığını değil, dayandığı öğrenimi tanımlamaktır. Tanınma incelemesini yapan birim kararı zaten kendisi verir.

Çok soyadlı kayıtlar ve tarih

Bu dilin kayıt geleneğinde kişiler birden çok soyadı taşır ve bu soyadları anne ile baba tarafından gelir. Soyadlarının sırası, komşu dillerin uygulamasından farklıdır; bu nedenle çeviride sıra üzerinde oynanmaz, kaynak belgedeki dizilim korunur.

Soyadları arasında geçen bağlaç ve edatlar da adın parçasıdır; bunların düşürülmesi ya da büyük harfe çevrilmesi kimlik eşleşmesini bozar. Türk belgelerinde tek soyadı bulunduğundan, çok soyadı bekleyen form alanları uydurma bilgiyle doldurulmaz; kaynak belgede tek soyadı olduğu açıkça gösterilir.

Tarih gün, ay adı ve yıl sırasıyla ve aralara edat konarak yazılır; ay adı küçük harfle başlar. Belgenizi gönderirken hangi ülkeye gideceğini mutlaka belirtin; terim seti ve yazım geleneği buna göre seçilir. Teklif ve teslim tarihini anında görün ya da önce birim ücretleri inceleyin.

Buradaki bilgiler genel niteliktedir; bu dilde istenen onay düzeyi hedef ülkeye göre farklılaşır. Son durumu işlemi yapacak makamdan öğrenmenizi tavsiye ederiz.