Lehçe Tercüme

Yedi durumlu bir dile çeviri yapmak

Bu dilde her ad, sıfat ve sayı; cümledeki görevine göre yedi ayrı durumdan birine girer. Türkçede de durum ekleri vardır, ancak Türkçe eki yalnızca ada takar; burada ise adın önündeki sıfat, sayı ve adıl de aynı duruma uyum sağlamak zorundadır. Bir belge çevirisinde en çok zaman alan iş budur: tek bir kelimeyi değiştirmek, o kelimeye bağlı üç dört ögeyi birden yeniden çekmeyi gerektirir. Ad öbeklerinin yoğun olduğu resmî metinlerde tek bir durum hatası, kimin kime yetki verdiğini tersine çevirebilir.

Fiillerde ise tamamlanmışlık ayrımı belirleyicidir. “Ödeme yapılacaktır” gibi bir Türkçe ifade, eylemin sonuçlanacağını mı yoksa süregideceğini mi anlattığına göre iki farklı fiille karşılanır. Sözleşmede yanlış seçim, edimin ne zaman ifa edilmiş sayılacağı konusunda ihtilaf doğurur.

Sayıların çekimi ayrı bir güçlüktür. Sayı ile birlikte kullanılan adın hangi biçime gireceği, sayının son basamağına göre değişir. Tutar, süre ve sayfa adedi bildiren resmî ifadelerde bu kural sık ihlal edilir; ortaya çıkan cümle anlaşılır olsa da metnin bir yabancı tarafından yazıldığını hemen belli eder ve resmî belgede güven kaybına yol açar.

Ad çekimi ve resmî belge

Günlük dilde yabancı özel adlar da çekime girer; resmî çeviride ise kişi adı değiştirilmez, çevresindeki yapı yeniden kurulur. Aksi hâlde pasaporttaki yazımla belge üzerindeki yazım tutmaz ve kimlik doğrulaması başarısız olur.

Durum	Yanlış çözüm	Doğru çözüm
Kişi adı cümle içinde	Ada çekim eki eklemek	Adı değiştirmeyip yapıyı edatla kurmak
Kadın soyadı	Dişil biçime uyarlamak	Pasaporttaki biçimi korumak
Türk özel harfleri	Yakın görünen harflerle değiştirmek	Özgün harfleri korumak
Şirket unvanı	Kelime kelime çevirmek	Unvanı aynen bırakıp türü açıklamak

Talebi büyüten alanlar

Çalışma izni dosyaları başı çeker: iş sözleşmesi, meslek belgeleri, sağlık raporu ve adli sicil kaydı birlikte sunulur. İkinci büyük alan karayolu taşımacılığıdır; sürücü belgesi, mesleki yeterlilik sertifikaları, taşıma sözleşmeleri ve sigorta poliçeleri sürekli çevrilir. Üçüncü alan üretimdir: mobilya, beyaz eşya ve otomotiv yan sanayinde teknik şartname, kalite raporu ve makine kılavuzu talebi düzenlidir. Öğrenci başvuruları ile aile birleşimi dosyaları da yıl boyu süreklilik gösterir.

Tarım ve gıda ticareti dördüncü alanı oluşturur. Meyve sebze sevkiyatında bitki sağlık sertifikaları, kalıntı analiz raporları ve depolama koşulları belgeleri çevrilir; bu metinlerde madde adlarının ve ölçü birimlerinin kaynak belgedeki biçimiyle korunması, laboratuvar sonuçlarının yeniden yorumlanmasını önler.

Bilişim hizmetlerinin dış kaynaktan alınması da yeni bir kalem yaratmıştır. Hizmet sözleşmeleri, gizlilik taahhütnameleri ve veri işleme ekleri, hukuki terimlerin yanı sıra teknik tanımlar taşır; bu iki katmanın aynı metinde tutarlı kalması özel bir terim yönetimi gerektirir.

İdari birimler ve unvanlar

İki ülkenin yerel yönetim basamakları örtüşmez. Türkiye’deki il, ilçe ve mahalle düzeni ile buradaki vilayet ve ilçe düzeni birbirine benzetilmeye çalışıldığında, belgeyi okuyan görevli yanlış bir idari düzey varsayar. Doğru yaklaşım, birim adını özgün biçimiyle bırakıp düzeyini kısaca tanımlamaktır. Aynı ilke kamu görevi unvanlarında da geçerlidir: müdür, şef ve amir gibi unvanların kurumdan kuruma değişen kapsamı vardır ve bunlar tek bir sabit karşılıkla verilemez.

Tarih yazımında iki farklı gelenek

Rakamlı tarihte gün, ay, yıl sırası ve nokta kullanılır. Ay adı harfle yazıldığında ise ad, günün ardından tamlayan durumuna girer; bu, yalın biçimin doğrudan kopyalanamayacağı anlamına gelir. Resmî metinlerde yer adının ardından tarih yazma alışkanlığı vardır ve bu sıra korunur.

Belgede geçen Türk il ve ilçe adları çevrilmez, olduğu gibi aktarılır; yalnızca gerektiğinde parantez içinde idari düzeyi açıklanır. Dosyanızı hazırladıysanız teklif ekranından süre ve tutarı görün; karşılaştırmalı bakmak isterseniz güncel ücret listesi burada.

Aşağıdaki anlatım tipik uygulamayı özetler; kurumun kabul ettiği biçim baştan teyit edilmelidir. Kurumun istediği biçimi baştan netleştirmek sonradan tekrar iş çıkarmaz.