Kazakça Tercüme

Kazakça çeviride karşılaşacağınız ilk gerçek şudur: Kazakistan’dan gelen resmî belgelerin önemli bir bölümü Kazakça değil, Rusça düzenlenmiştir; bir bölümü de iki dilli olarak, yan yana iki sütun hâlinde hazırlanır. Dosyayı alırken hangi sütunun esas alınacağını netleştirmek gerekir, çünkü iki sütun her zaman birebir aynı bilgiyi taşımaz ve tarih ile ad yazımlarında küçük farklar bulunabilir.

Alfabe geçişi sürüyor, belgeler karışık geliyor

Kazakça uzun süredir Kiril alfabesiyle yazılıyor ve Latin alfabesine geçiş için bir program yürütülüyor. Bunun pratik sonucu, elinizdeki belgelerin farklı yazı sistemleriyle düzenlenmiş olabilmesidir: yıllar önce alınmış bir diploma Kiril, yeni düzenlenmiş bir belge farklı bir yazımla karşınıza çıkabilir. Biz çeviride kaynak belgenin yazımını esas alır, hedef metni ise belgenin sunulacağı kurumun beklediği biçimde hazırlarız. Latin yazım isteniyorsa hangi harf karşılıklarının kullanılacağını baştan sabitleriz, çünkü bu konuda tek bir yerleşik gelenek yoktur.

Kiril temelli Kazak alfabesi, Rusçada bulunmayan bir dizi ek harf içerir; bunlar ince ve kalın ünlü karşıtlığını taşır. Rusça bilen bir çevirmenin bu harfleri gözden kaçırması, kelimeyi başka bir kelimeye dönüştürür. Kazakça ile Rusçayı ayrı havuzlarda tutmamızın sebebi budur.

Türkçeden Kazakçaya çeviride sık görülen hatalar

• Ortak Türkî kelimelere güvenmek. İki dil aynı kökten gelen çok sayıda kelime paylaşır, ama bunların anlam alanı ayrışmıştır; resmî metinde tanıdık görünen kelime çoğu zaman farklı bir kavramı karşılar.
• Rusça kökenli idari terimlerin Türkçeleştirilmesi. Kazakistan’ın idare ve hukuk sözlüğü Rusça üzerinden yerleşmiştir; benzeterek üretilen terim kurumca tanınmaz.
• Yer adlarının eski Rusça biçimleriyle yazılması. Pek çok şehir ve idari birimin adı değişmiştir; belgede hangisi geçiyorsa o esastır, güncel karşılık ancak not olarak eklenir.
• İki dilli belgelerde yalnızca bir sütunun çevrilip diğerinin atlanması. Kurum belgenin tamamının çevrildiğini görmek ister.

Hangi belgeler geliyor

Belge	Bağlam
Diploma, transkript, denklik yazıları	Türkiye’de öğrenim gören öğrenciler
Nüfus, doğum ve evlilik kayıtları	Oturma izni ve karma evlilikler
Madencilik ve enerji sözleşmeleri	Yatırım ve müteahhitlik işleri
Gümrük beyannamesi ve taşıma belgeleri	Orta Koridor üzerinden yük trafiği
Çalışma karnesi ve hizmet dökümü	Sosyal güvenlik ve emeklilik

Öğrenci ve müteahhitlik evrakı bu dilde en yoğun iki kalemdir. Müteahhitlik dosyalarında hakediş ve ihale belgeleri sayısal veri yoğunludur; bu belgelerde tabloların düzeni korunmalı, birim ve miktar sütunları kaynaktaki sırayla aktarılmalıdır. Tablo düzeninin bozulması, teknik olarak doğru bir çeviriyi bile kullanılamaz hâle getirir.

Ad-soyad çevriyazısı: üç ayrı gelenek bir arada

Kazakistan kayıtlarında soyadlar üç ayrı biçimde görülebilir: Rusça sonekli biçim, kadınlar için ayrı çekilen biçim ve “oğlu/kızı” anlamına gelen yerel sonekli biçim. Aynı ailenin fertleri farklı biçimler taşıyabilir; bir kişi belgelerini farklı yıllarda farklı biçimlerle almış olabilir. Çeviride bu biçimleri birbirine dönüştürmeyiz. Esas aldığımız yazım pasaportun Latin harfli alanıdır; kaynakta başka bir biçim varsa çevirmen notunda gösterilir.

Baba adı Kazakistan belgelerinde ayrı bir alandır ve Rusça geleneğe uygun sonek taşıyabilir. Bu alanı olduğu gibi çevirir, içeriğini soyad hanesine taşımayız; Türkiye’deki kayıt sistemine aktarım kararı kurumundur, çevirmenin değil.

Süre ve gönderim

Kazakça, Türkiye’de tercüman havuzu orta ölçekli bir dildir; öğrenci evrakı gibi tipik işler standart sürede çıkar, uzun teknik sözleşmelerde ek zaman isteyebiliriz. Kazakistan’a gidecek belgelerde noter onayı çoğunlukla aranır; Türkiye’de düzenlenmiş evrak için apostil de gündeme gelir ve apostilin çeviriden önce, belgenin aslına vurulması gerekir.

Belgeyi gönderirken hangi dilde olduğunu, sunulacağı kurumu ve apostil gerekip gerekmediğini yazın. Pasaport kimlik sayfasını da eklerseniz ad yazımını ilk sayfadan itibaren doğru sabitleriz. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretleri fiyat sayfamızdan görebilirsiniz.

Buradaki değerler güncel tarifeye dayanır; nadir dillerde tercüman uygunluğu süreyi uzatabilir. Yürürlükteki uygulamayı resmî duyurudan takip etmenizi öneririz.