Endonezce Tercüme

Endonezce, Latin alfabesi kullandığı ve yazımı düzenli olduğu için “kolay dil” sayılır. Bu izlenim resmî belge çevirisinde yanıltıcıdır: dilin kolaylığı sözcük düzeyindedir, zorluk ise hukuk sözlüğünde ve kimlik bilgilerinin biçiminde toplanır. Talep ağırlıklı olarak ticaret, enerji ve öğrenci dosyalarından gelir.

Yapı basit görünür, hukuk sözlüğü değildir

Endonezcede fiil çekimi zamana göre değişmez ve isimler cinsiyet almaz; bu yönleriyle dil sade işler. Buna karşılık anlam, fiilin başına ve sonuna gelen eklerle kurulur ve bu ekler cümledeki edilgenlik, ettirgenlik ve amaç ilişkilerini taşır. Yanlış ek seçimi, bir sözleşme maddesinde yükümlülüğün kime düştüğünü değiştirir. Türkçedeki edilgen yapıları Endonezceye taşırken en sık kaybedilen bilgi budur.

Hukuk ve idare sözlüğünün önemli bir bölümü Hollandaca kökenlidir ve bu terimlerin yerleşik biçimleri vardır. Türkçedeki karşılığından yola çıkarak üretilen bir terim, noterde ya da mahkemede tanınmaz. Aynı şekilde din temelli aile hukuku kavramlarının kendi sözlüğü vardır; bunları genel hukuk terimleriyle karşılamak yanlıştır.

Türkçeden Endonezceye çeviride sık görülen hatalar

• Malayca ile aynı sayılması. İki dil birbirine yakındır ama imla ve resmî terimlerde ayrışır; Endonezce hazırlanmış bir belge Malezya’da, tersi de Endonezya’da eksik bulunabilir.
• Hitap biçimlerinin düzleştirilmesi. Endonezcede muhataba hitap yaşa ve konuma göre değişir; ticari yazışmada yanlış biçim mesafe bozar.
• Çoğul yapmak için Türkçe mantığı kullanmak. Endonezcede çoğulluk bağlamdan anlaşılır ya da kelime ikilenerek kurulur; her çoğulu işaretlemek metni yapay gösterir.
• Kurum adlarının çevrilmesi. Endonezya kurumları kısaltmalarıyla tanınır ve bu kısaltmalar belgelerde olduğu gibi kullanılır.

Hangi belgeler geliyor

Belge	Bağlam	Dikkat edilen nokta
Tedarik ve distribütörlük sözleşmesi	Gıda, tekstil ve makine ticareti	Ek listelerinin eksiksizliği
Helal ve uygunluk sertifikaları	Gıda ihracatı	Sertifika numaralarının korunması
Şirket kuruluş ve yatırım evrakı	Enerji ve altyapı projeleri	Şirket türü eklerinin doğru karşılanması
Diploma ve transkript	Öğrenci ve burs başvuruları	Ders adlarının tutarlılığı
Nikâh ve doğum kayıtları	Karma evlilikler, oturma izni	Ad alanlarının olduğu gibi aktarımı

Gıda ihracatında istenen belgeler bu dilde en sık gelen kalemdir. Bu belgelerde madde adları, sertifika numaraları ve kurum kodları harfi harfine korunur; çevrilmesi gereken kısım açıklama metinleridir. Numarada yapılan tek karakterlik bir sapma, başvurunun yeniden yapılmasına yol açar. Aynı titizlik gümrük tarife pozisyonlarında da gerekir; bu kodlar çevrilmez, olduğu gibi aktarılır.

Soyadı olmayan kimlikler

Endonezya’da pek çok kişi tek adla kayıtlıdır; soyad kullanımı zorunlu değildir. Pasaportlarda bu durum, soyad hanesinin boş bırakılması ya da aynı adın iki haneye de yazılması gibi farklı biçimlerde görünür. Çeviride bu alanları olduğu gibi aktarırız: boş haneye kendiliğinden bir şey yazmak, kişinin kimliğini değiştirmek anlamına gelir. Türkiye’deki kurum ek bilgi isterse bunu çevirmen notuyla açıklarız; hangi hanenin boş olduğunu açıkça belirtmek, memurun belgeyi eksik saymasını önler.

Latin alfabesi kullanıldığı için çevriyazı sorunu yoktur, ama eski imla ile yazılmış belgelerde bazı harflerin bugünkü karşılıkları farklıdır. Yıllar önce düzenlenmiş bir doğum belgesinde ad, bugünkü pasaporttakinden farklı yazılmış olabilir; böyle durumlarda esas aldığımız pasaport yazımıdır, eski biçimi de çevirmen notunda gösterir ve kurumun iki belgeyi eşleştirebilmesini sağlarız. Aynı yaklaşım Endonezce ad taşıyan şirketlerin eski ticaret sicil kayıtları için de geçerlidir.

Süre ve gönderim

Endonezce, Türkiye’de havuzu sınırlı ama düzenli çalışan bir dildir; ticari ve kişisel belgeler makul sürede çıkar, çok sayfalı hukuk dosyalarında ek süre isteyebiliriz. Belgeyi gönderirken hedef ülkeyi, kurumu ve varsa daha önce kullanılmış terim listesini yazın. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretler fiyat sayfamızda yer alıyor.

Buradaki bilgiler genel niteliktedir; bu dilde istenen onay düzeyi hedef ülkeye göre farklılaşır. Başvuru yapmadan önce yetkili makamdan doğrulama isteyin.