Svahili Tercüme

Svahili çeviride ilk sorulacak soru, çevirinin gerçekten gerekip gerekmediğidir. Doğu Afrika’da resmî yazışmanın önemli bir bölümü İngilizce yürür; Türkiye’ye gelen diploma, şirket ve gümrük evrakının çoğu zaten İngilizcedir. Svahili ihtiyacı daha çok Tanzanya kaynaklı resmî belgelerde, yerel yönetim yazışmalarında, saha projelerinde ve tanıtım metinlerinde doğar.

İsim sınıfları: dilin çekirdek zorluğu

Svahilide isimler sınıflara ayrılır ve her sınıfın kendi ön eki vardır. Bu ek yalnız ismi değil, ona bağlı sıfatı, sayıyı, işaret sözcüğünü ve fiili de belirler; cümle boyunca bir uyum zinciri kurulur. Türkçede karşılığı olmayan bu yapı, dil çiftinin asıl zorluğudur. Zincirin bir halkasında yapılan hata cümleyi bozmakla kalmaz, hangi nesneden söz edildiğini belirsizleştirir. Sözleşme ve teknik metinlerde bu doğrudan yanlış anlamaya yol açar.

Fiil ise özneyi, nesneyi, zamanı ve olumsuzluğu tek bir sözcükte toplar. Türkçedeki bir cümle Svahilide tek kelimeye inebilir; tersi de olur. Bu yüzden birebir sözcük eşlemesiyle ilerleyen bir çeviri hem uzar hem yapay durur.

Türkçeden Svahiliye çeviride sık görülen hatalar

• Uyum zincirinin kopması; sıfat ya da fiilin ismin sınıfına göre değil, genel bir biçimde çekilmesi.
• Kenya ve Tanzanya kullanımının karıştırılması. İki ülkenin idari terimleri ve resmî üslubu ayrışır; Tanzanya’da Svahili daha geniş bir resmî alanı kapsar.
• İngilizce terimlerin gereksiz korunması ya da tersine, yerleşik İngilizce kurum adlarının zorla çevrilmesi.
• Nezaket kalıplarının atlanması. Svahili yazışmasında açılış ve kapanış kalıpları beklenir; doğrudan konuya giren bir metin kaba durur.

Hangi işler geliyor

İş türü	Bağlam
Yerel yönetim ve nüfus yazışmaları	Tanzanya kaynaklı resmî belgeler
Proje ve ihale evrakı	İnşaat, enerji ve tarım yatırımları
Eğitim ve sağlık projeleri	Kalkınma ve yardım programları
Tanıtım ve eğitim materyali	Saha çalışanlarına yönelik metinler
Diploma ve öğrenci belgeleri	Türkiye’de öğrenim görenler

Saha materyalleri bu dilde en dikkat isteyen kalemdir. Metin bir kuruma değil, doğrudan kullanıcıya gider; dolayısıyla terim doğruluğu kadar anlaşılırlık da ölçüt olur. Böyle işlerde hedef okuru baştan tanımlarız: metin bir teknisyene mi, bir çiftçiye mi yoksa bir öğretmene mi gidiyor sorusunun cevabı, kelime seçimini doğrudan belirler.

Proje ve ihale evrakında ise İngilizce ara metin sorunu sık görülür. Türkçeden İngilizceye, oradan Svahiliye giden bir belge iki kez anlam kaybeder; mümkün olduğunda doğrudan Türkçe kaynaktan çalışırız.

Sözlü çeviri ve saha desteği

Bu dilde gelen taleplerin bir bölümü yazılı değil, sözlüdür: iş görüşmeleri, saha ziyaretleri ve çevrim içi toplantılar. Svahili geniş bir coğrafyada konuşulur ve bölgeden bölgeye telaffuz ile kelime tercihi değişir; muhatapların hangi ülkeden olduğunu bilmemiz, doğru tercümanı yönlendirmemizi sağlar.

Toplantı öncesinde gündemi ve varsa teknik terim listesini iletmeniz, sonucu belirgin biçimde iyileştirir. Özellikle tarım, enerji ve inşaat toplantılarında terimlerin önceden çalışılması, oturum sırasında duraklamaları önler.

Ad yazımı ve süre

Svahili Latin alfabesi kullandığı için çevriyazı sorunu yaşanmaz, ancak bölgede Arapça kökenli adlar yaygındır ve bu adların Latin yazımı ülkeye göre değişebilir. Aynı ad Tanzanya ve Kenya belgelerinde farklı yazılabilir; esas aldığımız yazım pasaportun kimlik sayfasındakidir. Soyad kullanımı da her kişide aynı işlemez; baba adının ikinci ad olarak kullanıldığı kayıtlarda alanları olduğu gibi aktarır, boş bir haneye kendiliğinden bilgi yazmayız.

Svahili, Türkiye’de yeminli tercüman havuzu dar dillerdendir; kısa belgeler makul sürede çıkar, çok sayfalı proje dosyalarında teslim süresi uzayabilir ve bunu baştan bildiririz. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretler fiyat listemizde yer alıyor.