Somalice Tercüme

Somalice çeviri talebi Türkiye’de büyük ölçüde göç ve eğitim bağlantılı dosyalardan gelir: uluslararası koruma başvuruları, oturma izni işlemleri, burslu öğrenci evrakı ve Somali’ye yönelik ticari ile insani yardım projelerinin belgeleri. Bu dosyaların ortak özelliği, belgenin çoğu zaman eksik ya da hiç bulunmamasıdır.

Latin alfabesi, ama alışılmadık harf değerleriyle

Somalice bugün Latin harfleriyle yazılır; alfabesi görece yenidir ve düzenli bir yazım kuralına dayanır. Yanıltıcı olan, bazı harflerin Türkçedekinden bambaşka sesleri karşılamasıdır: alfabede gırtlaktan çıkan iki ses, Latin okurun beklemediği harflerle gösterilir. Metni Türkçe sezgiyle okuyan biri kelimeyi yanlış seslendirir; adlarda bu, yanlış çevriyazıya dönüşür. Ayrıca uzun ünlüler harfin iki kez yazılmasıyla gösterilir ve bir harfin düşmesi kelimeyi değiştirir.

Dilbilgisi açısından da mesafe büyüktür: isimler cinsiyet taşır ve bazı kelimeler çoğul olduklarında cinsiyet değiştirir. Türkçeden çeviri yaparken en sık kaybedilen bilgi, tam da bu uyum ilişkisidir.

Soyad yerine üç kuşak

Somali’de yerleşik ad düzeni soyada değil, kuşak zincirine dayanır: kişinin kendi adı, babasının adı ve dedesinin adı arka arkaya gelir. Türkiye’deki kayıt sistemi ise ad ve soyad olarak iki hane bekler ve bu haneleri boş bırakmaya izin vermez. Pratikte dedenin adı soyad hanesine yazılır; ancak bu kararın ilk çeviride verilmesi ve sonraki bütün belgelerde aynı kalması gerekir. Aksi hâlde aynı kişi iki farklı kimlik gibi görünür.

Elinizde daha önce Türkiye’de düzenlenmiş bir kayıt varsa mutlaka birlikte gönderin; yazımı ona sabitleriz. Aile üyelerinin belgeleri birlikte geldiğinde zinciri tüm dosyada tutarlı kurar, akrabalık bağının kurumca görülebilmesini sağlarız.

Türkçeden Somaliceye çeviride sık görülen hatalar

• Arapça alıntı kelimelere güvenmek. Somalicede Arapça kökenli çok sayıda kelime bulunur ve bunların bir bölümü Türkçede de vardır; ancak anlam alanları ayrışmıştır ve resmî metinde farklı kavramları karşılarlar.
• Uzun ünlülerin tek harfe indirgenmesi. Yazımda uzunluk harfin iki kez yazılmasıyla gösterilir; bir harfin düşmesi kelimeyi değiştirir ve adlarda kimlik uyuşmazlığı doğurur.
• Kurum adlarının çevrilmesi. Somali’deki kurumların bir bölümü İngilizce ya da Arapça adla tanınır; belgede geçen adı korumak ve açıklamasını not olarak vermek gerekir.
• Yer adlarının uluslararası basından alınan yazımlarla değiştirilmesi. Belgede hangi yazım geçiyorsa o esastır.

Belgesizlik ve beyan çevirisi

İş türü	Açıklama
Beyan ve mülakat tutanağı	Resmî belge bulunmayan başvurularda ana kaynak
Doğum ve nikâh kayıtları	Elle düzenlenmiş, mühür okunmayabilir
Okul ve diploma belgeleri	Kurum adları bölgesel; resmî karşılığı belirsiz
Sağlık raporu	Somalice, Arapça ve İngilizce iç içe olabilir
Proje ve ihale evrakı	İnşaat, sağlık ve eğitim yatırımları

Beyan tutanaklarında konuşma dilinin dağınıklığı korunur. Düzeltilmiş, düzgün cümlelere çevrilmiş bir ifade, beyanın delil değerini zayıflatır. Okunamayan bölümleri tahmin etmez, çevirmen notuyla işaretleriz; kurumlar açıkça işaretlenmiş bir boşluğu, yanlış doldurulmuş bir satıra tercih eder.

Somali kaynaklı belgelerde tarihlerin hicri takvimle yazıldığı da görülür. Böyle bir tarihi kendiliğinden dönüştürmez, belgedeki biçimi koruyup miladi karşılığını açık biçimde belirtiriz. Aynı şey ölçü ve para birimleri için de geçerlidir: kaynakta hangi birim varsa o kalır.

Süre konusunda açık konuşuyoruz

Somalice, Türkiye’de yeminli tercüman havuzu en dar dillerden biridir. Bu, çevirinin kalitesini değil planlamayı etkiler: standart bir Avrupa dilinde aynı gün başlayabildiğimiz bir işte burada sıraya girmek gerekebilir ve teslim süresi uzayabilir. Duruşma ya da randevu tarihiniz varsa dosyayı beklemeden gönderin; gerçekçi olmayan bir gün söylemek yerine durumu baştan paylaşıyoruz. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretler fiyat sayfamızda.