Özbekçe Tercüme

Özbekçe çeviride en sık yaşanan aksaklık dil bilgisinden değil, karakter kodlamasından doğar. Latin harfli Özbekçede iki harf, üzerine küçük bir kesme benzeri işaret alarak yazılır ve bu işaret klavyedeki düz kesme işaretiyle aynı karakter değildir. Metinlerde bu ikisinin karıştırılması yaygındır; sonuç, kurum sisteminde eşleşmeyen bir ad ya da yer adıdır. Biz teslim öncesinde bu karakterleri ayrıca denetleriz.

İki alfabe aynı anda kullanımda

Özbekistan’da Latin alfabesi resmî yazıda esas alınıyor, buna karşılık Kiril yazım gündelik hayatta ve eski belgelerde varlığını sürdürüyor. Elinizdeki diploma yıllar önce alınmışsa büyük olasılıkla Kiril, yeni bir nüfus belgesi ise Latin yazımlıdır. Aynı dosyada iki yazımın bir arada bulunması olağandır. Çeviriyi hangi yazımla teslim edeceğimizi belgenin gideceği kurum belirler; kararı baştan almak, sonradan yeniden dizgi yapılmasını önler.

Kiril ile Latin arasındaki geçiş birebir bir harf tablosuyla yapılmaz; bazı sesler için birden fazla karşılık kullanılabilir. Bu yüzden aynı kelimenin iki farklı Latin yazımına rastlanır. Resmî çeviride tek bir tablo seçilip dosya boyunca uygulanır.

Türkçeden Özbekçeye çeviride sık görülen hatalar

• Türkçeyle ortak kelimelerin aynı anlamı taşıdığını varsaymak. İki dil aynı aileden gelir ama Özbekçenin sözlüğü Farsça ve Rusça katmanlarla derinleşmiştir; ortak görünen kelime çoğu zaman farklı bir kullanım alanına oturur.
• Ünlü uyumunun Türkçe kuralına göre işletilmesi. Özbekçenin standart yazımı bu konuda Türkçeden ayrılır; ekleri Türkçe sezgiyle seçmek hatalı biçimler üretir.
• Rusça kökenli kurum ve belge adlarının serbestçe çevrilmesi. Bu adların yerleşik karşılıkları vardır ve noterler bunları arar.
• Adres yazımının Türkçe sırayla kurulması. Özbekistan adreslerinde bölge, ilçe ve mahalle sırası farklı işler; tebligat bu sıraya bakar.

Talebin geldiği alanlar

Belge	Neden
Çalışma izni ve iş sözleşmesi	Türkiye’de çalışan Özbek vatandaşları
Nüfus, evlilik ve doğum kayıtları	Aile birleşimi ve oturma izni
Diploma ve transkript	Üniversite kabulü ve denklik
Tekstil ve gıda ticareti evrakı	Karşılıklı ihracat dosyaları
Vekâletname ve tapu belgeleri	Taşınmaz ve miras işlemleri

Çalışma ve oturma izni dosyaları bu dilde en yoğun kalemdir. Bu dosyalarda belgenin geçerlilik tarihleri, düzenleyen kurumun adı ve mühür metinleri eksiksiz aktarılmalıdır; kısaltılmış ya da özetlenmiş bir çeviri işleme alınmaz. Aynı şey adli sicil kayıtları için de geçerlidir: kayıt yoksa bunun açıkça yazıldığı satır da çevrilir, boş bırakılmaz.

Ticari dosyalarda ise Özbekistan’ın ihracat ve gümrük mevzuatına özgü belge adları karşımıza çıkar. Bunların Türkçede birebir karşılığı olmayabilir; böyle durumlarda özgün adı korur, işlevini açıklayan bir not ekleriz. Karşılık uydurmak, gümrükte belgenin reddedilmesine yol açar.

Ad yazımı ve pasaport uyumu

Özbekistan pasaportlarında ad Latin harfleriyle yazılır, ancak bu yazım Rusça çevriyazı geleneğinden etkilenmiş olabilir; aynı ad Özbekçe Latin yazımında farklı görünebilir. Bir kişinin diplomasındaki Kiril yazım, pasaportundaki Latin yazım ve Türkiye’de düzenlenmiş belgesindeki yazım üç ayrı sonuç verebilir. Bu üçlü uyuşmazlık, denklik ve çalışma izni başvurularında en sık karşılaştığımız gecikme sebebidir.

Uygulamamız pasaportun kimlik sayfasını esas almak ve kaynak belgedeki farklı yazımı çevirmen notunda göstermektir. Böylece kurum iki belgenin aynı kişiye ait olduğunu görebilir. Bu yüzden çeviri talebinizle birlikte pasaport kimlik sayfasını da göndermenizi rica ediyoruz.

Süre ve gönderim

Özbekçe, Türkiye’de düzenli çalışılan bir dildir; kısa belgeler standart akışta ilerler, çok sayfalı sözleşmelerde ek süre isteyebiliriz. Belgeyi gönderirken hangi alfabeyle teslim istediğinizi, sunulacağı kurumu ve varsa son başvuru tarihini yazın. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretler fiyat listemizde yer alıyor.

Buradaki değerler güncel tarifeye dayanır; nadir dillerde tercüman uygunluğu süreyi uzatabilir. İşlem tarihindeki güncel şart esas alınmalıdır.