Letonca Tercüme

Yabancı adların dile uyarlanması

Bu ülkenin dil düzeni, yabancı kişi adlarının sese göre yazılmasını ve dilbilgisel ek almasını öngörür. Erkek adları belirli bir ekle biter, kadın adları başka bir ekle; bu yüzden Türk pasaportundaki ad, resmî kayıtta olduğu gibi görünmez. Uygulama, kimlik belgesinde özgün yazımın ayrıca gösterilmesini de öngörür.

Çeviri açısından sonuç nettir: çevirmen adı kendiliğinden uyarlamaz. Belge üzerindeki ad neyse o aktarılır; uyarlanmış biçimi üretmek idarenin işidir. Ancak daha önce düzenlenmiş yerel belgelerde uyarlanmış biçim varsa, iki yazımın aynı kişiye ait olduğunu gösteren belgenin dosyaya eklenmesi gerekir. Bu ayrıntı atlandığında banka, tapu ve sosyal güvenlik işlemleri kilitlenir.

Gereklilik için ayrı bir kip

Bu dil, “yapılmalıdır” anlamını taşıyan zorunluluk için ayrı bir fiil kipi kullanır. Türkçedeki gereklilik kalıpları bu kiple karşılanmadığında hüküm, bağlayıcı bir yükümlülük olmaktan çıkıp öneri gibi okunur. Sözleşme ve yönetmelik çevirilerinde en sık düzeltilen konu budur.

Buna yedi durumlu çekim ve adların iki cinse ayrılması eklenir; ad öbeğindeki bütün ögeler birlikte değişir. Ayrıca uzun ünlüleri gösteren işaretler anlam ayırt edicidir ve işaretsiz yazılan bir kelime çoğu zaman başka bir kelimedir.

Konu	Sık yapılan hata	Sonucu
Kişi adı	Çeviride kendiliğinden uyarlamak	Belge kaynağıyla uyumsuz olur
Zorunluluk ifadesi	Düz gelecek zamanla vermek	Hüküm bağlayıcılığını yitirir
Uzunluk işaretleri	Düşürmek	Kelime anlamı değişir
Kurum adı	Komşu ülke terimini kullanmak	Yetki alanı yanlış anlaşılır

Talebi büyüten alanlar

Transit ticaret ve liman işletmeciliği ilk sırada gelir; gümrük beyanları, antrepo kayıtları, taşıma sözleşmeleri ve sigorta poliçeleri düzenli olarak çevrilir. İkinci alan şirket ve bankacılık işlemleridir: ticaret sicil kayıtları, ortaklık sözleşmeleri ve mali tablolar.

Üçüncü alan yükseköğretimdir; sağlık ve mühendislik programlarına yapılan başvurularda ders içerikleri ve staj kayıtları istenir. Dördüncü alan oturum ve aile işlemleridir: doğum, evlenme ve boşanma kayıtları ile velayet düzenlemeleri. Ahşap ürünleri ve gıda ihracatında ise analiz raporları ve uygunluk belgeleri hacim oluşturur.

Beşinci alan taşımacılık personelidir. Sürücü ve gemi adamı belgeleri, mesleki yeterlilik sertifikaları ve çalışma süresi kayıtları düzenli olarak çevrilir; bu belgelerde kategori kodları ve geçerlilik tarihleri hiçbir biçimde yorumlanmadan aktarılır.

Dosyada başka dilde belgeler çıkarsa

Bu ülkeyle ilgili dosyaların sık karşılaşılan bir özelliği, eski tarihli belgelerin farklı bir dilde ve farklı bir alfabede düzenlenmiş olmasıdır. Bir kişinin doğum kaydı bir dilde, diploması başka bir dilde, güncel kimlik belgesi ise ülkenin bugünkü resmî dilinde olabilir.

Bu durumda tek bir çeviri kararıyla ilerlenemez. Her belge kendi kaynak diline uygun biçimde ele alınır ve dosya, farklı dillerden yapılan çevirilerin birleşimi olur. Kritik nokta, kişi ve yer adlarının bu çeviriler arasında tutarlı kalmasıdır; farklı alfabelerden geçen adlar kolayca birbirinden uzaklaşır.

Bu yüzden dosyayı parça parça değil, bütün hâlinde göndermek gerekir. Tek tek ele alınan belgeler ucuz görünür ama sonradan uyumsuzluk çıktığında tamamının yeniden düzenlenmesi gerekir.

Tarih, numara ve adres

Tarih gün, ay, yıl sırasıyla ve noktayla yazılır; ay adı harfle verildiğinde küçük harfle başlar ve durum ekini alır. Kişisel kayıt numarası doğum tarihini içerdiği için tek basamaklık hata çelişki doğurur.

Adres yazımında sokak ve numara birlikte, posta kodu ise ayrı bir öneke bağlı olarak sonda yer alır; Türk adresini kaynak sırayla bırakmak tebligatı engeller. Ondalık ayırıcı virgüldür.

Daha önce düzenlenmiş yerel belgelerinizde adınızın nasıl yazıldığını bize bildirin; tutarlılık buna göre kurulur. Belgenizi yükleyip teklif alın ya da önce güncel ücretleri inceleyin.