Ermenice Tercüme

Ermenice çeviride verilecek ilk karar, metnin Doğu Ermenicesi mi yoksa Batı Ermenicesi mi olacağıdır. Bu, lehçe tercihi değil, iki ayrı yazı geleneği arasında seçimdir: imla, kelime dağarcığı ve hatta bazı harflerin ses değeri farklıdır. Ermenistan’daki bir kuruma gidecek belge Doğu Ermenicesiyle, diaspora cemaat kurumlarına gidecek bir yazı çoğunlukla Batı Ermenicesiyle hazırlanır. Yanlış tercih, metni okunmaz yapmaz ama “yabancı” gösterir.

İki gelenek, iki imla

İki gelenek arasındaki en görünür fark ötümlü ve ötümsüz ünsüzlerin okunuşundaki kaymadır; aynı harf dizisi iki gelenekte farklı seslenir. Bunun doğrudan sonucu, özel adların Latin harflerine aktarımının değişmesidir: aynı ad bir gelenekte “p” ile, diğerinde “b” ile başlayabilir. Bir ailenin Ermenistan’dan gelen belgesi ile Türkiye’de düzenlenmiş kaydı bu yüzden farklı yazımlar taşıyabilir. Çeviriye başlamadan elinizdeki tüm belgeleri görmek isteriz.

Alfabe kendine özgüdür ve noktalama işaretleri de öyle: soru, ünlem ve vurgu, cümle sonunda değil, ilgili hecenin üzerinde gösterilir; cümle sonu için ayrı bir işaret kullanılır. Türkçe noktalamayı olduğu gibi taşıyan bir çeviri, dilbilgisi doğru olsa bile göze batar. Sayfa dizgisinde de satır sonu bölme kuralları Latin alfabesindekinden ayrıdır.

Türkçeden Ermeniceye çeviride sık görülen hatalar

• İki geleneğin karıştırılması: metnin bir bölümü Doğu, diğeri Batı imlasıyla yazıldığında belge derlenmiş izlenimi verir.
• Hâl eklerinin atlanması. Ermenicede isim çekimi zengindir ve tamlama ilişkisi ekle kurulur; Türkçedeki tamlamayı eksiz aktarmak cümleyi bozar.
• Rusça üzerinden gelen terimlerin korunması. Ermenistan belgelerinde Sovyet dönemi kalıntısı idari terimler bulunabilir; bunların bugünkü karşılıkları farklıdır ve çeviride hangi dönemin belgesi olduğu belirtilmelidir.
• Kısaltmaların çevrilmesi. Kurum kısaltmaları Ermenicede kendi harfleriyle yerleşiktir; Türkçe kısaltmayı harf harf karşılamak tanınmayan bir birim üretir.

Hangi belgeler isteniyor

Belge	Bağlam
Nüfus, doğum ve evlilik kayıtları	Aile hukuku ve vatandaşlık işlemleri
Veraset ilamı ve tapu kayıtları	Miras dosyaları
Kilise kayıtları ve eski nüfus defterleri	Soy araştırması ve kimlik tespiti
Diploma ve transkript	Eğitim ve denklik başvuruları
Ticari sözleşme ve fatura	Üçüncü ülke üzerinden yürüyen ticaret

Eski tarihli kayıtlar bu dilde ayrı bir uzmanlık ister. El yazısıyla tutulmuş defterlerde harf biçimleri bugünkü baskı harflerinden farklıdır ve metin çoğu zaman kısaltmalarla doludur; bu işler zaman alır, süreyi baştan buna göre veririz. Ayrıca bu kayıtlarda tarihler kimi zaman kilise takvimine göre yazılmıştır; böyle bir tarihi kendiliğinden dönüştürmez, belgedeki biçimi koruyup açıklamasını çevirmen notunda veririz.

Ad-soyad ve pasaport uyumu

Ermeni soyadları yaygın olarak aynı sonekle biter ve bu sonek Latin harflerine geçerken birden fazla biçim alır. Hangi biçimin doğru olduğu sorusunun tek yanıtı vardır: kişinin pasaportunda hangisi yazıyorsa o. Ermenistan pasaportlarında ad Latin harfleriyle de yer alır ve bu yazım Rusça çevriyazı geleneğinden etkilenmiş olabilir. Biz belgeyi çevirirken adı yeniden okumaz, pasaporttaki alanı olduğu gibi kullanırız; farklıysa özgün Ermenice yazımı çevirmen notunda gösteririz.

Baba adı Ermenistan kayıtlarında ayrı bir alan olarak yer alır ve Rusça geleneğe uygun bir sonek taşıyabilir. Bu alanı olduğu gibi çevirir, içeriğini soyad hanesine taşımayız.

Süre ve gönderim

Ermenice, Türkiye’de tercüman havuzu görece dar dillerdendir; kısa nüfus belgeleri makul sürede çıkar, arşiv ve el yazısı işlerinde teslim uzayabilir. İki ülke arasında doğrudan ticari trafik sınırlı olduğu için ticari çeviriler çoğunlukla üçüncü ülke şirketleri üzerinden gelir ve İngilizce ara metin içerir; böyle dosyalarda hangi metnin asıl olduğunu baştan belirlemek gerekir.

Hangi geleneğin istendiğini, belgenin sunulacağı kurumu ve varsa daha önce yapılmış çevirileri birlikte iletin. Ücret ve teslim tarihi için belgenizi yükleyin; birim ücretler fiyat listemizde.

Buradaki değerler güncel tarifeye dayanır; nadir dillerde tercüman uygunluğu süreyi uzatabilir. Kesin bilgi için ilgili kurumun güncel duyurusunu esas alın.